Dünya Kupası çeyrek finalindeki Norveç-İngiltere maçında topun gökyüzünde örümcek kamerayı taşıyan kabloya göz göre göre temasını “Sensöre yansıyan bir temas yoktur, top kabloya değmedi” şeklindeki jet açıklamayla yalanlayan FİFA, doğru mu söylüyor? Karşılaşmanın ilk yarısı biter bitmez, teknik direktör Stale Solbaken başta olmak üzere kabloya teması gören tüm Norveçli futbolcular ve antrenörler hakeme itiraz etti. Erling Haaland da keza aynı şekilde. Daha maç bitmemişti ki hemen FİFA’nın resmi açıklaması geldi. Halbuki bu kadar alelacele cevaba gerek yoktu. Sahada herkesin gözünün gördüğünü elindeki veriyi analiz etmeden yalanlamak yerine daha sakin ve bilimsel yaklaşılabilirdi. Esas mesleği bilgisayar mühendisliği olan bir futbol eleştirmeni olarak, bu tarihi hatanın nedenlerini birkaç noktada toplayabilirim:
16 ÖZEL TAKiP KAMERASINDAN SANiYEDE 50 VERi TOPLANIYOR
FiFA’nın resmi internet sitesindeki https:// inside.fifa.com/innovation/innovating-the-game/ connected-ball-technology adresinde çipli top şu ifadelerle tanımlanıyor:
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
“İMU sensörü hafif ve indüksiyon yoluyla şarj edilebilir olduğundan topun performansını veya dengesini etkilemez. Sistem, stadyumun içine monte edilmiş 16 özel takip kamerasıyla entegre olup hem topu hem de oyuncuları izleyerek oyuncu başına 29 veri noktasından saniyede 50 kez veri toplar. Yapay zeka, bu toplanmış verileri işleyerek VAR’lar için otomatik uyarılar oluşturur ve nihai karar her zaman hakem tarafından verilir.”
SiSTEMDE BiR KODLAMA HATASI OLDUĞU GERÇEK
1-) Çip teknolojisi yazılımının temeli, doğal olarak oyuncuların topa teması, topun hareketi ve oyun alanı düşünülerek hazırlanmış. Oyuncunun vücudunun herhangi bir yeriyle topa dokunabileceği veya topun direklere temas edebileceği tüm alanlar, FİFA internet sayfasında bahsi geçen 16 kameranın kapsamına giriyor. Ancak bu sınırların dışındaki alanlar düşünülmemiş gözüküyor.
2-) Kalecinin yaptığı degaj sonucu 40-50 metre havaya doğru yükselen topun bir kabloya, kuşa veya drona çarpması halinde bunu tespit edebilecek bir kamera açısı bulunmadığı anlaşılıyor
3-) Ölçeklemenin yapıldığı X, Y, Z koordinatlarının sınırları belirlenirken bu seçeneklerin gözardı edilmiş olduğu da net biçimde anlaşılıyor.
4-) Her türlü dezavantaja rağmen, metnin sonunda yer alan “Nihai karar her zaman hakem tarafından verilir” cümlesine sadık kalınarak farkındalığı yaratıp itiraz eden oyuncular ve teknik kadro dikkate alınabilirdi. Kısa süreli bir incelemeyle gol iptal edilebilirdi. Önemli olan süre kaybı değil, kritik bir kararda doğruya ulaşmak.
FiFA ACiLEN ESKi TÜRK HAKEMLERi GÖREVE DAVET ETMELi!
Sonuç olarak, önemli bir ihlal ‘gözlerden’ kaçmadı ama çip teknolojisinden kaçtı! FiFA’nın Türkiye’den herhangi bir eski hakemi, acilen inovasyon komitesine dahil etmesi şart. Çünkü Türk hakemliğinde ömrümüz ‘kaleye doğru giden top bir kuşa çarparsa veya kalecinin yaptığı degaj bir cisme çarparsa hakem ne karar vermelidir?’ sorularıyla geçti. FİFA’da bunu düşünemeyenler yüzünden Norveç 2-1 yenilip evine döndü!
