Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis’e dönüşümlü başkanlık konusunda çağrıda bulunarak, “Dönüşümlü başkanlığı şartsız kabul etsin, hemen gelirim” dedi. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in gündeme getirdiği 7 güven artırıcı önlemde ilerleme sağlanamazken, Rum liderin 19 yeni öneriyle masaya geldiğini belirten Erhürman, göstermelik müzakerelere karşı olduğunu vurguladı.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, katıldığı programda Kıbrıs sorunundaki son gelişmeleri, GKRY lideri Nikos Hristodulidis’in önerilerini, Kapalı Maraş ve Mağusa Limanı konusunu ve müzakere sürecine ilişkin tutumunu değerlendirdi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in ortaya koyduğu 7 güven artırıcı önlemde ilerleme sağlanmasını beklediklerini belirten Erhürman, Hristodulidis’in bu konular sonuçlandırılmadan 19 yeni öneriyi gündeme getirdiğini söyledi. Erhürman, “Sanki o 7 madde yokmuş gibi. O, 7 madde dahil değil bu 19’a. Yani 7 orada duruyor” ifadelerini kullandı. Rum liderin önerilerini yazılı olarak sunmadığını belirten Erhürman, “Vallahi aldık notları ama hiç 19’a ulaşamadık. Saydık saydık 19’a ulaşamadık” dedi. Yeni önerilerin görüşülmesine karşı olmadığını, ancak önceliğin mevcut güven artırıcı önlemlerde somut ilerleme sağlanması olduğunu kaydeden Erhürman, Rum tarafının bu konuda gerekli iradeyi ortaya koymadığını savundu.
“Maraş önerisi yeni değil, 2006’da da gündeme gelmişti”
GKRY lideri Hristodulidis’in Kapalı Maraş’ın BM yönetimine bırakılması ve Mağusa Limanı’nın AB gözetiminde doğrudan ticarete açılması yönündeki önerisini de değerlendiren Erhürman, benzer bir önerinin 2006 yılında da gündeme geldiğini hatırlattı. Mağusa Limanı’nın zaten açık olduğunu belirten Erhürman, limanın AB gözetimine alınmasının doğrudan ticaretin başlayacağı anlamına gelmediğini söyledi. Kapalı Maraş’ın kapsamlı çözüm sürecinin bir parçası olduğunu ifade eden Erhürman, bu konudaki görüşmelerin BM ile yürütülmesi gerektiğini kaydetti. Tarafların geçiş kapıları gibi daha sınırlı konularda dahi uzlaşamadığına dikkat çeken Erhürman, Maraş meselesinin mülkiyet, yönetim ve güvenlik boyutlarıyla çok daha karmaşık olduğunu vurguladı.
“Üçlü görüşmeye hazırdım, ancak yanıt gelmedi”
New York’ta üçlü görüşme yapılmamasının nedenlerini de açıklayan Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres’in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin aracılığıyla Rum tarafına, iki veya üç somut konuda anlaşma ihtimali bulunması halinde görüşmeye katılmaya hazır olduğunu ilettiğini söyledi. Ancak bu yönde olumlu yanıt alamadığını belirten Erhürman, yalnızca toplantı yapılmasının başarı olarak sunulamayacağını ifade etti.
“Dönüşümlü başkanlığı şartsız kabul etsin, hemen gelirim”
Rum lider Hristodulidis’in dönüşümlü başkanlığı ilkesel olarak ve başka konulara bağlamadan kabul etmesi halinde BM Genel Sekreteri huzurunda gerçekleştirilecek üçlü görüşmeye katılmaya hazır olduğunu belirten Erhürman, “Dönüşümlü başkanlığı şartsız kabul etsin, hemen gelirim” dedi. Bu mesajını Holgun aracılığıyla Rum tarafına ilettiğini, ancak yanıt alamadığını açıklayan Erhürman, siyasi eşitliğin pazarlık konusu yapılamayacağını, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantilerle ilişkilendirilmesini doğru bulmadığını söyledi.
“Ben göstermelik toplantı istemiyorum”
Müzakerelerin yalnızca yeniden başlamasının değil, sonuç üretmesinin önemli olduğunu vurgulayan Erhürman, “Ben göstermelik toplantı istemiyorum. Fotoğraf toplantısı istemiyorum. Ben iş yapmak istiyorum” ifadelerini kullandı. Kıbrıs Türk halkının yeni bir hayal kırıklığı yaşamaması gerektiğini belirten Erhürman, “Ben çözüm olsun diye müzakere yaparım. Müzakere olsun diye müzakere yapmam” dedi. Cumhurbaşkanı Erhürman, güven artırıcı önlemlerde somut ilerleme sağlanmasının ve müzakerelerin yöntemine ilişkin 4 maddelik yaklaşımının netleştirilmesinin önem taşıdığını belirterek çözüm çabalarının sabırlı, kararlı ve sonuç odaklı şekilde sürdürüleceğini kaydetti.
